Những nghi thức cà phê trên thế giới

Ở đâu cũng có cà phê, nhưng không phải ở đâu cà phê cũng giống nhau. Có nơi người ta uống trong một phút đứng tại quầy, có nơi cả gia đình ngồi quanh bếp than hơn một giờ. Dưới đây là bảy "cách uống" nổi tiếng, mô tả theo quan sát chung. Mỗi nơi lại có nhiều biến thể, nên hãy xem đây là bức tranh khái quát, không phải quy tắc cứng.

Ý: espresso đứng ở quầy

Ở nhiều quán cà phê Ý, nhiều người ghé qua quầy, gọi một ly espresso nhỏ, uống nóng trong vài phút rồi đi tiếp. Không dụng cụ cầu kỳ, không ngồi lâu — nhịp độ nhanh, gọn và là một phần của buổi sáng. Cà phê sữa như cappuccino thường được gọi vào buổi sáng, còn sau bữa ăn người ta hay chọn espresso. Về kỹ thuật pha, bạn có thể xem Cách thưởng thức cà phê trên thế giới.

Thổ Nhĩ Kỳ: cezve và tách nhỏ

Cà phê được xay thật mịn như bột, nấu cùng nước (có thể thêm đường) trong một ấm nhỏ cán dài gọi là cezve (hay ibrik), đun nhẹ cho đến khi nổi lớp bọt. Cà phê được rót ra tách nhỏ, bã lắng xuống đáy. Người uống nhấp từng ngụm chậm, và không uống đến phần bã cuối cùng. Đây là cách pha cổ, thường đi cùng một món ngọt nhỏ và cuộc trò chuyện.

Ethiopia: lễ buna

Ethiopia thường được nhắc đến như quê hương của cây cà phê. Ở đây, buna (cà phê) không chỉ là một thức uống mà là một buổi lễ tiếp khách. Người chủ nhà rang hạt xanh ngay trước mặt khách, tỏa hương khắp phòng, giã hoặc nghiền hạt, rồi nấu trong ấm đất gọi là jebena. Cà phê được rót nhiều lượt (thường là ba lượt) vào những chiếc tách nhỏ. Cả buổi lễ có thể kéo dài khá lâu và là dịp để cộng đồng ngồi lại với nhau.

Thụy Điển: fika

Fika là khoảng nghỉ có chủ ý: pha cà phê, ăn một chiếc bánh (ví dụ bánh cuộn quế) và trò chuyện với đồng nghiệp, bạn bè hay gia đình. Nhiều nơi làm việc có giờ fika riêng. Ở đây cà phê là cái cớ để dừng lại, và điều đáng giá là thời gian bên nhau.

Colombia: tinto

Tinto là cách gọi phổ biến ở Colombia cho một tách cà phê đen nhỏ, thường pha loãng nhẹ hơn espresso và hay uống ngọt. Người bán rong đẩy xe, pha cà phê từ phích nước nóng; ở quán, văn phòng hay ngoài chợ, tinto là ly cà phê thường nhật. Colombia cũng là nước trồng cà phê nổi tiếng, nên cà phê hiện diện trong đời sống như một điều tự nhiên.

Đông Nam Á: kopi

Ở Malaysia, Singapore và Indonesia, kopi thường được rang đậm, đôi khi rang cùng bơ hoặc đường, rồi lọc qua túi vải (người ta hay gọi là "tất"). Thường pha với sữa đặc hoặc đường theo nhiều cách gọi riêng, uống nóng hay đá. Quán kopitiam và warung là nơi gặp gỡ buổi sáng, nơi một ly cà phê đi cùng bánh mì nướng hoặc món ăn nhẹ.

Việt Nam: phin và thời gian chờ

Người Việt pha cà phê bằng phin: nước nóng nhỏ giọt qua lớp bột, chậm rãi vào ly. Cà phê thường đậm, hay dùng hạt Robusta, uống đen nóng, hoặc pha sữa đặc, thêm đá. Chờ từng giọt rơi xuống cũng là một phần của nghi thức, và thường diễn ra ở vỉa hè, giữa tiếng xe và tiếng người. Bạn có thể đọc thêm trong bài Pha phin — biểu tượng cà phê Việt và Cà phê sữa đá — món quốc dân của người Việt.

So sánh nhanh

Điều chung giữa các nơi

Cách pha mỗi nơi một khác, nhưng có một điểm chung: cà phê là cái cớ để con người gặp nhau, dừng lại, hay mở đầu một ngày. Dù bạn dùng phin, cezve hay máy espresso, một ly cà phê pha từ hạt tươi và uống chậm rãi vẫn là cách giữ cho nghi thức ấy sống động.