Thư viện cà phê

Hiểu về cà phê — từ nông trại đến ly cà phê

31 bài viết về cách cà phê được trồng, chế biến, pha và thưởng thức, văn hoá cà phê Việt Nam và cách đánh giá một ly cà phê ngon.

INguồn gốc & chế biến

E01 Cà phê được trồng như thế nào? Từ hạt giống đến quả chín đỏ trên cành — cây cà phê cần gì để lớn, vì sao Tây Nguyên trở thành vùng cà phê lớn của Việt Nam.

E02 Chăm sóc & thu hoạch cà phê Một năm của vườn cà phê — tỉa cành, tưới nước mùa khô, bón phân, phòng sâu bệnh — và vì sao hái đúng quả chín quyết định chất lượng ly cà phê.

E03 Chế biến sau thu hoạch Từ quả cà phê tươi đến hạt nhân xanh — ba cách sơ chế chính (tự nhiên, ướt, honey), phơi sấy, xát vỏ, phân loại, rồi rang và làm cà phê hòa tan.

E04 Các loại cà phê trên thế giới Arabica, Robusta, Liberica, Excelsa khác nhau thế nào, những giống cà phê nổi tiếng, và các vùng trồng lớn từ Ethiopia, Brazil, Colombia đến Việt Nam.

IIPha chế & thưởng thức thế giới

E05 Pha chế cà phê — kỹ thuật & dụng cụ cơ bản Tỉ lệ cà phê và nước, độ xay theo từng cách pha, nhiệt độ nước 90–96 °C, thời gian chiết, chọn nước pha và bảo quản cà phê đúng cách.

E06 Cách thưởng thức cà phê trên thế giới Espresso của Ý, cà phê lọc của Nhật Bản và Bắc Âu, cold brew của Mỹ, cà phê Thổ Nhĩ Kỳ, moka pot — mỗi nơi một cách pha, một nhịp uống riêng.

IIICác kiểu pha & văn hoá cà phê Việt Nam

E07 Pha phin — biểu tượng cà phê Việt Chiếc phin từ đâu mà có, cấu tạo gồm những phần nào, chọn phin nhôm hay inox, cỡ nào, và mẹo chỉnh tốc độ nhỏ giọt cho ly cà phê vừa ý.

E08 Pha máy tại Việt Nam Máy espresso đi vào quán cà phê đô thị Việt Nam thế nào, vì sao Robusta hợp pha máy, những món "pha máy" quen thuộc và phin khác máy ra sao.

E09 Pour-over kiểu Việt Pour-over là gì, vì sao cà phê lọc giấy ngày càng được ưa chuộng ở Việt Nam, cách pha một ly tại nhà và nên chọn hạt Việt nào để pha.

E10 Cold brew kiểu Việt Cold brew là gì, khác ly cà phê đá pha nóng truyền thống ở điểm nào, cách ủ lạnh 12–24 giờ tại nhà và những cách uống cold brew kiểu Việt.

E11 Cà phê sữa đá — món quốc dân của người Việt Vì sao người Việt pha cà phê với sữa đặc, cách pha một ly cà phê sữa đá chuẩn bằng phin tại nhà, và các biến tấu bạc xỉu, cà phê đen đá.

E12 Văn hoá cà phê vỉa hè Ghế nhựa thấp, ly cà phê đá và dòng xe ngang qua — vì sao quán cà phê vỉa hè trở thành một nét đời sống của người Việt, và vài phép lịch sự khi ngồi quán.

E13 Văn hoá làm việc tại quán cà phê Vì sao nhiều người Việt chọn quán cà phê làm "văn phòng thứ hai" — freelancer, nhóm khởi nghiệp, sinh viên — và phép lịch sự khi làm việc ở quán.

IVCà phê & ngành nghề

E14 Cà phê của người nông dân Ly cà phê trước giờ ra rẫy, bình cà phê mang theo lên nương, những buổi nghỉ trưa dưới tán cây — cà phê trong nhịp sống của người trồng cà phê.

E15 Cà phê của người công nhân Ly cà phê trước giờ vào ca, mười lăm phút giải lao, những đêm tăng ca — cà phê trong nhịp làm việc theo ca, kèm lưu ý về caffeine và giấc ngủ.

E16 Cà phê giới chứng khoán Văn hoá "cà phê bảng điện" — ly cà phê trước giờ mở phiên, những cuộc bàn luận bên màn hình giá và nhịp uống cà phê theo phiên giao dịch.

E17 Cà phê tuổi học sinh Học sinh có nên uống cà phê? Caffeine với tuổi đang lớn, giấc ngủ, nước tăng lực và cách giữ tỉnh táo lành mạnh hơn — cho phụ huynh và học sinh.

E18 Cà phê đời sinh viên Quán cà phê giá sinh viên, những buổi học nhóm, mùa ôn thi và ly cà phê trong phòng trọ — cà phê trong những năm đại học, kèm vài lưu ý để uống chừng mực.

E19 Cà phê dân văn phòng Ly cà phê mua vội trên đường đi làm, góc pha cà phê ở văn phòng, ly "cứu tỉnh" sau bữa trưa — cà phê trong nhịp làm việc 8 giờ sáng đến 5 giờ chiều.

E20 Cà phê doanh nhân Ý tưởng khởi nghiệp bên bàn cà phê, buổi gặp đối tác đầu tiên, cái bắt tay sau ly cà phê — vì sao quán cà phê là nơi làm ăn quen thuộc ở Việt Nam.

E21 Cà phê với lãnh đạo tại Việt Nam Ly cà phê sớm để suy nghĩ, cà phê sáng với đội ngũ, trao đổi thẳng thắn ngoài phòng họp — cà phê trong văn hoá ra quyết định ở Việt Nam.

VCà phê & văn hoá thưởng thức

E22 Cà phê sách Vì sao cà phê và sách hay đi cùng nhau, quán cà phê sách ở Việt Nam thường trông thế nào, và cách tạo một góc đọc với ly cà phê tại nhà.

E23 Cà phê âm nhạc Quán cà phê acoustic, nhạc xưa, nhạc không lời — âm nhạc và cà phê gắn với nhau thế nào trong đời sống Việt Nam, và cách nghe nhạc bên ly cà phê tại nhà.

E24 Trà & cà phê — văn hoá đan xen Ở Việt Nam, trà và cà phê không tách biệt mà cùng tồn tại trong một ngày, một con phố, một quán nhỏ. Bài này kể về sự đan xen ấy.

E25 Cà phê thiền Uống cà phê chậm rãi, có ý thức — cách biến ly cà phê hằng ngày thành vài phút chánh niệm, giúp tâm trí lắng lại giữa nhịp sống bận rộn.

E26 Cà phê đạo Không phải nghi lễ, cũng không phải thuật ngữ lịch sử — "cà phê đạo" là cách nhìn ly cà phê như một bài học sống chậm, tôn trọng và biết đủ.

E27 Cà phê bóng đá Màn hình lớn, ghế nhựa kín vỉa hè, tiếng reo hò cả con phố — văn hoá xem bóng đá ở quán cà phê, một nét sinh hoạt cộng đồng rất Việt Nam.

VIĐánh giá & tiêu chuẩn

E28 Cách đánh giá một ly cà phê ngon Chuyên gia nếm cà phê (cupping) chấm điểm thế nào, các tiêu chí hương, vị, hậu vị, độ chua, độ đầm, và cách bạn tự nếm thử cà phê tại nhà.

E29 Tiêu chuẩn & chứng nhận trong ngành cà phê Phân hạng cà phê nhân theo cỡ sàng và số lỗi, thang điểm SCA/CQI, Fine Robusta, HACCP, ISO 22000 và các chứng nhận bền vững — mỗi thứ nói lên điều gì.

VIIHành trình & thương hiệu

E30 Hành trình 168 năm cà phê Việt Nam Từ những cây cà phê đầu tiên năm 1857 đến vị thế một trong những nước sản xuất cà phê lớn nhất thế giới — các cột mốc chính của cà phê Việt Nam.

E31 Hành trình VINACANOFI — từ nông trại đến ly cà phê Bài khép lại thư viện — đi lại hành trình của một ly cà phê, từ vườn cà phê Tây Nguyên, qua chế biến và kiểm nghiệm, đến ly cà phê trên tay bạn.